بيش از 100 سال تجربه موفق

 
Site Map ُContact us Home
چه كسي چاي را به ايران آورد؟ » مقالات              

 

گفته اند که ایرانی ها در دوران باستان و تا پیش از دوران صفویه چای نمی نوشیده اند و به جای آن قهوه خانه داشته اند. درباره منشا گیاه چای هم روایات مختلف است اما آنچه می توان با اطمینان گفت، این است که حدود سه قرن پیش از میلاد، چینی ها چای را دم می کرده اند و می نوشیده اند. افسانه ای در این باره می گوید که یک برگ خشک گیاه چای، در لیوان آب داغ یکی از امپراتوران باستانی چین افتاده و خاصیت رنگ دهی چای کشف شده که چندان قابل اطمینان نیست اما به هر حال، چای باید به نحوی در چین رواج یافته باشد.


چند قرن پس از میلاد مسیح، مصرف چای به ژاپنی ها هم سرایت کرده و تا قرن ها پس از میلاد، این دو ملت چای می نوشیده اند تا اینکه قرن هفدهم میلادی فرا رسیده است. بازرگانان و سیاحان اروپایی که اغلب پرتغالی و هلندی بوده اند، چای را در اوایل قرن 17 به اروپا می برند و مصرف آن را چندی پس از این که منحصر به اغنیا بوده، رواج می دهند. به موازات ورود به اروپا، چای به روسیه هم می رسد و چندی بعد، از قاره آمریکا هم سر در می آورد. چایی که در چین کشت می شد، در شمال چین تی نام داشت و در جنوب چین چای . غربی ها برای این محصول، لفظ شمالی چین را گرفته اند و شرقی ها لفظ جنوبی را. آمریکایی ها، در اوایل قرن بیستم، با روحیه ای که داشته اند چای کیسه ای را هم ابداع می کنند. اکنون چای به دومین نوشیدنی جهان پس از آب تبدیل شده است و کشتگاه آن، چین و هند و برخی از کشورهای آسیای شرقی است.


چای، هم زمان با تسلط انگلیسی ها به هند رفت و از هند به ایران آمد. چای پیش از این که در ایران کشت شود، به واسطه بازرگانان و تجار، به ایران آمده و به خوبی رواج یافته بود؛ گفته اند که با آمدن چای، قهوه هم در جمع ایرانیان، به فراموشی سپرده شد. دوران ناصرالدین شاه قاجار که فرا رسید، شاه به چند نفر از درس خوانده ها و سیاستمداران اجازه داد که چای را برای کشت به ایران بیاورند. اولین تجربه ها به شکست انجامید تا سال 1276 شمسی که محمد میرزای کاشف السلطنه، هزار نهال چای را به ایران آورد و در لاهیجان کاشت. محمد میرزا، بعدها که در کاشت چای موفق شد، لقب کاشف السلطنه را گرفت و معروف شد به محمدمیرزا کاشف السلطنه چایکار . در میان مردم این افسانه رایج است که کاشف السلطنه چند تخم چای را در عصای خود مخفی کرد و به ایران آورد که نادرست است. کاشف السلطنه متولد تربت حیدریه بود و در دارالفنون درس خواند و برای ادامه تحصیل به دانشگاه سوربن فرانسه رفت. به ایران که برگشت، ژنرال کنسول ایران در هند شد و در همانجا فکر کاشت چای در ایران، در ذهنش جوانه زد.
کاشف السلطنه، اکنون پدر چای ایران نام گرفته و مقبره ای دارد در شهر لاهیجان که بر بالای یکی از تپه های مزارع چای این شهر، جای گرفته است. کشت چای در ایران، در همان استان گیلان دنبال شد و رشد کرد و مردم آن را به عنوان عمده ترین نوشیدنی خود پس از آب، پذیرفتند. با این حال، میراث کاشف السلطنه چندان هم باب میل ایرانیان نیست و به خاطر رنگ و عطر چای های خارجی ، ما بیشتر دوست داریم که چای ایرانی را با چای خارجی مخلوط کنیم یا اصلا کنارش بگذاریم. اغلب ایرانی ها، مثل 90 درصد مردم جهان، از میان چهار نوع اصلی چای، به چای سیاه یا چای قرمز علاقه دارند. ژاپنی طرفدار مصرف چای سبزند و برخی از مناطق چین هم چای سفید را دوست دارند. نوع دیگری از چای هم چای اولانگ است که مثل چای سفید علاقه مندان کمی دارد.


چای سیه حاصل خشک کردن و تخمیر برگ های تازه چای است؛ چای سبز فقط برگ خشک شده است. چای سفید جوانه های تازه بوته چای است که خشک می شود و چای اولانگ هم، برگ های چای است که با فرایند چند روزه ای خشک می شود. به تازگی، در میان ایرانیان مصرف چای سبز نسبت به گذشته رواج بیشتری یافته است. چای در هر کشوری، با ابداعی در دم کردن هم روبه رو بوده است؛ مثلا در هند گاهی چای را با نمک یا فلفل می خورند یا دست کم آن را با ادویه ای معطر دم می کنند؛ در چین هم چای را در قوری دم نمی کنند و چای خشک را مستقیما در فنجان ها می ریزند؛ در ژاپن، چای نوشیدن به فرهنگ وسیعی تبدیل شده و با انواع هنرها و سرگرمی ها درآمیخته است. چای، بیش از آنکه نوشیدنی ای مضر باشد، سودمند است و خاصیت های دارویی زیادی برای آن یافت شده که عبارتند از ضددرد، ضدآمیب، ضدآلزایمر (ضدفراموشی)، ضدآرتریت، ضدتصلب شرابین، ضدباکتری، ضدسرطان، ضدافسردگی، ضدقندخون، ضدالتهاب، ضدجهش ژنی، ضدنیتروزآمین، ضداکسیدان، ضداسپاسم، ضدویروس، قابض، مقوی قلب، محرک سیستم عصبی مرکزی، ادرارآور، محافظ کبد، کاهنده پرفشاری خون، محرک قدرت ایمنی بدن، کاهش دهنده چربی خون، کاهش دهنده تری گلیسریدها و محرک مجاری تنفسی. چای نوشیدنی مفیدی برای تصفیه خون از طریق ازدیاد ترشحات کلیوی است، به هضم غذا کمک می کند، سبب نشاط، بیداری و مانع خواب آلودگی می شود.


برای نقرس و اسکوربوت نیز مفید است. برگ چای، املاحی چون کلسیم، منیزیم، سدیم، پتاسیم، تانن و کافیین است. چای سیاه مقداری کافیین دارد که چای سبز آن را ندارد و به همین دلیل، چای سبز آرام بخش تر است. مصرف چای بعد از غذا، به هضم آن کمک می کند ولی برای پیشگیری از دفع آهن بهتر است دو ساعت بعد از خوردن غذا نوشیده شود. برای شیرین کردن چای، عسل بهترین ماده است.


تمامی حقوق این سایت(پرتال) متعلق است به شرکت چای کاشف 1389 - Powered By: Ayand Pardaz Co